Türkiye besin krizinde en riskli 11 ülkeden biri

Gıda krizinin yarattığı riskleri ele alan son küresel rapora nazaran Türkiye, en ağır risk altındaki birinci 11 ülke ortasında yer alıyor.

Sigorta şirketi Allianz, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası tüm dünyayı etkileyen besin krizinde her ülkenin ne düzeyde risk taşıdığını bir raporla ortaya koydu. Türkiye’nin besinde yıllık fiyat artışının 2021’de yüzde 74 olduğu belirtilen raporda bunun ise harcanabilir geliri yüzde 19 azalttığı söz edildi. Raporda, besin fiyatlarındaki mevcut trendin sürmesi halinde bu besin enflasyonunun Türkiye’de satın alma gücünde yüzde 100’ün üzerinde kayıp manasına geleceği belirtildi.

SOSYAL HUZURSUZLUK

Rapordaki projeksiyona nazaran Türkiye’nin birinci olduğu besin enflasyonunda dünyada en yakın rakibi Lübnan. Rapora nazaran Türkiye’de besin harcamaları toplam harcamalar içinde yüzde 25 hisse alıyor. Raporda besin enflasyonundaki her yüzde 1’lik artışın, harcanabilir gerçek geliri 0.81 azalttığı belirtildi. Raporda Cezayir, Bosna Hersek, Mısır, Ürdün, Lübnan, Nijerya, Pakistan, Filipinler, Siri Lanka, Tunus ve Türkiye’nin besin krizinde en riskli ülkeler olduğu ve bu ülkelerde toplumsal huzursuzluk riskinin önemli düzeyde yükseldiği belirtildi.

Çiftçinin enflasyonunda üç haneli yeni rekor

Tarım eserleri üretici fiyat endeksinde nisan ayında görülen üç hane, mayısta da devam etti. Endeks yıllık yüzde 154.97, aylık yüzde 16.18 arttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2022 Mayıs’a ait Tarım Eserleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) datalarını açıkladı. Ana kümelerde bir evvelki aya nazaran tek yıllık bitkisel eserlerde yüzde 4.38, canlı hayvanlar ve hayvansal eserlerde yüzde 14.88 ve çok yıllık bitkisel eserlerde yüzde 59.15 artış gerçekleşti. Yıllık artışın yüksek olduğu alt kümeler ise sırasıyla, yüzde 273.94 ile lifli bitkiler ve yüzde 230.22 ile zerzevat ve kavun-karpuz, kök ve yumrular oldu. Aylık artışın yüksek olduğu alt küme ise yüzde 18.28 ile canlı sığırlar (manda dahil), bunlardan elde edilen işlenmemiş süt oldu.

İktidar halkı koruyan hiçbir adım atmadı

Raporda, “En riskli 11 ülke net besin ithalatçısı. İçlerinde yalnızca Mısır ve Bosna Hersek, halkının besin fiyat şoklarından daha az etkilenmesi için siyasetler hayata geçirdi” tabiri kullanıldı. Raporda Türkiye’de besin artırımlarına karşı tüketiciye yönelik ne vergi, ne toplumsal müdafaa, ne piyasaya yönelik hiçbir adım atılmadığı ortaya konuldu.